Que é?

Que é?

Trátase da descrición sonora de elementos dun contido cultural que só se poden percibir visualmente, o que permite ás persoas con discapacidade visual comprender a experiencia cultural dun xeito máis integral.

Pode aplicarse en museos, exposicións ou calquera espazo natural ou de interese patrimonial.

Tamén en producións audiovisuais (películas, series, programas e documentais) ou espectáculos en directo (artes escénicas). Nos ocos entre diálogos é cando introducimos a descrición das personaxes (xestos, vestimenta, etc.), información sobre o lugar onde acontecen os feitos (paisaxes, escenografía, etc.) ou sobre a acción que se desenvolve en cada momento.

Exemplo de audiodescrición (recomendamos visionar desde o minuto 3’00”):

A quen beneficia?

A quen beneficia?

Permite que persoas con discapacidade visual profunda ou cegas poidan entender o contexto e acceder a todas estas experiencias culturais sen necesidade de ter que preguntar ou depender da explicación doutras persoas ou acompañantes.

Hai sistemas técnicos que permiten que estas audiodescricións se ofrezan como un contido adicional individualizado para as persoas que o precisan, polo que non interfire no contido sonoro que perciben outras persoas asistentes.

Como implementar esta medida?

Como implementar esta medida?

A audiodescrición implica guión, locución e montaxe, polo que debe realizarse por profesionais especialistas, existindo unha norma específica, a UNE 153020.

En audiovisuais debe incorporarse como unha opción de audio adicional, de igual xeito que calquera outra alternativa de idioma dobrado ou de VSO. Se é unha proxección nun cine ou festival, pode ofrecerse a través de sistemas FM ou aplicacións móbiles individuais.

En artes escénicas e espectáculos ao vivo tamén se pode ofrecer con sistemas individuais, pero a sincronización é algo máis complexa xa que debe realizarse en tempo real.

Pódense incorporar tamén como opcións, igual que os diferentes idiomas, nas audioguías de museos, exposicións, espazos patrimoniais ou rutas. Como alternativa, se non se quere ou pode contar con equipos individuais de audioguías, poden ofrecerse pequenas audiodescricións tamén a través de códigos QR en pezas ou lugares concretos. Finalmente, aínda sen realizar gravacións de locucións, un guión con criterios técnicos de audiodescrición permitiría tamén ás guías e persoas mediadoras en visitas ou actividades ofrecer esa información adicional de viva voz.

Finalmente e aínda que non se trata dunha audiodescrición nin dunha adaptación pensada inicialmente para colectivos con discapacidade, queremos mencionar aquí o interesante auxe da produción de contidos dixitais sonoros, especialmente audiolibros e ficción sonora. En todos estes formatos é importante o deseño sonoro e ambiental, o cal permite que todas as persoas nos ubiquemos nunha historia sen ter referencias visuais. Por iso, está permitindo tamén que aumente a oferta de historias de calidade e máis accesibles para persoas con discapacidade visual. Traemos este exemplo de como á hora de valorar un formato de contido, aínda que non estea pensado especificamente para a accesibilidade, si pode ser unha aposta que nos permita chegar a moita máis xente.

Quen pode asesorarme ou axudarme a implementar esta medida?

Quen pode asesorarme ou axudarme a implementar esta medida?

A audiodescrición debe realizarse por empresas e profesionais especialistas. Se ben algunhas entidades sociais poden ofrecer axuda:
  • O Centro Español de Subtitulación e Audiodescrición (CESyA) é un centro dependente da Real Xunta de Discapacidade do Ministerio de Dereitos Sociais e da Axenda 2030. Está xestionado pola Universidade Carlos III de Madrid (UC3M) e conta coa colaboración do Comité Español de Representantes de Persoas con Discapacidade (CERMI), cuxo proxecto multidisciplinar consiste en promover a accesibilidade no ámbito dos medios audiovisuais a través dos servizos de subtitulado e audiodescrición.

    Na súa web atoparemos información, listados de empresas especializadas e centros de formación: cesya.es

  • Unha entidade de referencia neste ámbito é a ONCE, que conta con delegacións territoriais e unha Dirección de Promoción Cultural, Atención al Mayor, Juventud, Ocio y deporte: www.once.es/servicios-sociales/cultura-y-ocio/audiodescripcion-para-quienes-gustan-del-cine-y-del-teatro

  • A Asociación de Traducción y Adaptación Audiovisual de España (Atrae) conta cunha comisión específica de accesibilidade: atrae.org

  • Desde o Centro Dramático Galego (Fran Núñez -Director- e Guillermo Vázquez -Técnico de Son-) realizaron unha adaptación tecnolóxica específica, dentro do seu programa SINTE, que lles permite ofrecer esta e outras medidas de accesibilidade en todo tipo de espectáculos escénicos en xira, sen necesidade de contar cunha complexa produción técnica para cada representación: centrodramatico.xunta.gal

Ampliar información

Ampliar información

Medidas relacionadas

Trama Braille